Người nước ngoài ở lâu tại Việt Nam 2026: khai báo tạm trú, e-visa, hưu trí, mức phạt

2026-10-26

Việt Nam không có thị thực hưu trí. Ở ngắn hạn thì dùng miễn thị thực 45 ngày (với nước được miễn) hoặc thị thực điện tử tối đa 90 ngày; muốn sống lâu dài cần lý do như lao động, đầu tư, thân nhân, học tập để được cấp thẻ tạm trú (TRC). Từ 15/12/2025, mức phạt không khai báo tạm trú và quá hạn tạm trú tăng mạnh.

• Công dân 12 nước như Hàn Quốc, Nhật Bản, Nga, Anh được miễn thị thực 45 ngày (15/3/2025–14/3/2028); phần lớn nước khác dùng e-visa tối đa 90 ngày
• Phí e-visa: 25 USD một lần, 50 USD nhiều lần đến 90 ngày (Thông tư 28/2026/TT-BTC, từ 1/4/2026)
• Cơ sở lưu trú, chủ nhà phải khai báo tạm trú cho người nước ngoài trong 12 giờ; nếu không có thể bị phạt 3–20 triệu đồng
• Quá hạn dù một ngày cũng bị phạt: dưới 16 ngày 0,5–2 triệu đồng, từ 1 năm trở lên 30–40 triệu đồng, có thể bị trục xuất
• Không có thị thực hưu trí hay thị thực do mua nhà. Con đường dài hạn: lao động (LĐ), đầu tư (ĐT), thân nhân (TT), học tập (DH); thêm UĐ1, UĐ2 từ 1/7/2026
• Khai báo trước nhập cảnh PAI miễn phí, làm trong vòng 3 ngày trước khi đến, trang chính thức duy nhất là prearrival.immigration.gov.vn

1. Ở ngắn hạn: miễn thị thực 45 ngày và e-visa 90 ngày

Có hai cách nhập cảnh dễ nhất: miễn thị thực hoặc xin thị thực điện tử (e-visa) qua mạng.

Theo Nghị quyết 44/NQ-CP, công dân 12 nước gồm Hàn Quốc, Nhật Bản, Nga, Anh, Đức, Pháp, Ý, Tây Ban Nha, Đan Mạch, Thụy Điển, Na Uy, Phần Lan được tạm trú 45 ngày không cần thị thực, áp dụng từ 15/3/2025 đến 14/3/2028. Người từ các nước không có trong danh sách, như Trung Quốc hay Mỹ, thường xin e-visa. E-visa có thời hạn tối đa 90 ngày, loại một lần hoặc nhiều lần.

⚠ Chỉ xin e-visa trên cổng chính thức của Chính phủ. Các trang dịch vụ trông giống có thể thu phí cao gấp nhiều lần.

2. Khai báo tạm trú: chủ cơ sở lưu trú có 12 giờ

Khi người nước ngoài ở lại một nơi tại Việt Nam, người quản lý nơi đó (khách sạn, chủ nhà, quản lý căn hộ dịch vụ) phải khai báo với Công an cấp xã/phường. Điều 33 Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài quy định thời hạn 12 giờ kể từ khi người nước ngoài đến (vùng sâu, vùng xa là 24 giờ), qua mạng hoặc bằng phiếu khai báo.

Trách nhiệm khai báo thuộc về cơ sở lưu trú, nhưng người nước ngoài phải xuất trình hộ chiếu và thị thực hoặc thẻ tạm trú. Khi chuyển chỗ ở hoặc thay đổi thông tin hộ chiếu phải khai báo lại (khoản 3 Điều 33). Thiếu khai báo có thể làm chậm việc gia hạn, xin thẻ tạm trú hay hồ sơ kết hôn sau này.

⚠ Khi ký hợp đồng thuê, hãy hỏi chủ nhà về việc khai báo tạm trú và giữ lại ảnh chụp hoặc tin nhắn xác nhận. Đây là cách bảo vệ cả hai bên, không phải vì nghi ngờ nhau.

3. Phạt quá hạn tạm trú

Nghị định 282/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ 15/12/2025 đã nâng mạnh mức phạt quá hạn. Quá một ngày cũng là vi phạm, và ngoài tiền phạt còn có thể bị trục xuất.

Chuyến bay có thể trễ, người có thể ốm, nên hãy lên kế hoạch rời đi trước ngày hết hạn 1–2 ngày.

⚠ Hồ sơ quá hạn có thể gây bất lợi khi nhập cảnh hoặc xin thị thực lần sau. Nếu thấy có thể trễ, hãy hỏi cơ quan quản lý xuất nhập cảnh trước khi hết hạn.

4. Việt Nam không có thị thực hưu trí

Khác với Thái Lan hay Malaysia, luật Việt Nam không có thị thực cấp theo tuổi hay lương hưu. Thị thực chỉ chia theo mục đích: lao động, đầu tư, học tập, thăm thân, du lịch…

Người nước ngoài có thể mua căn hộ, nhưng sở hữu nhà không nằm trong các trường hợp được cấp thẻ tạm trú (Điều 36). Thường trú có quy định nhưng đối tượng hẹp: người có công lao được tặng huân chương, nhà khoa học, chuyên gia, và người được cha, mẹ, vợ, chồng, con là công dân Việt Nam thường trú bảo lãnh, đã tạm trú liên tục từ 3 năm trở lên (Điều 39, 40).

• Người về hưu thường dùng miễn thị thực 45 ngày hoặc e-visa 90 ngày, hết hạn thì xuất cảnh rồi nhập cảnh lại
• Việc nhập cảnh lại không bao giờ tự động; lực lượng kiểm soát xuất nhập cảnh quyết định mỗi lần
• Bảo hiểm y tế ở nước nhà thường không chi trả tại Việt Nam, nên tìm hiểu bảo hiểm tư nhân cho người nước ngoài từ sớm

5. Con đường hợp pháp để ở lâu: thẻ tạm trú (TRC)

Muốn ở lâu, cần thị thực đúng mục đích rồi xin thẻ tạm trú. Hồ sơ thường do doanh nghiệp tuyển dụng, công ty được đầu tư hoặc người thân bảo lãnh nộp tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh (Điều 37). Thời hạn dưới đây là mức tối đa theo luật, và thẻ luôn ngắn hơn hạn hộ chiếu ít nhất 30 ngày.

Thị thực không được chuyển đổi mục đích, trừ khi: chứng minh là nhà đầu tư; là cha, mẹ, vợ, chồng, con của người bảo lãnh; có giấy phép lao động hoặc xác nhận miễn; hoặc nhập cảnh bằng e-visa rồi có giấy phép lao động (khoản 4 Điều 7).

⚠ Lập công ty chỉ trên giấy, không hoạt động thật, có thể dẫn tới bị phạt và bị hủy thẻ tạm trú. Chỉ nên chọn diện đầu tư khi kinh doanh thật.

6. Xuất cảnh rồi nhập lại (visa run) và thay đổi khi nhập cảnh 2026 (PAI)

Visa run là rời Việt Nam trước khi hết hạn rồi quay lại với thời hạn miễn thị thực mới hoặc e-visa mới. Luật không cấm, nhưng không có gì bảo đảm sẽ được nhập cảnh. Hãy mang theo vé ra khỏi Việt Nam và địa chỉ lưu trú.

Từ 15/4/2026, Cục Quản lý xuất nhập cảnh thí điểm hệ thống PAI (khai báo thông tin trước nhập cảnh) tại Tân Sơn Nhất; thông báo ngày 25/6/2026 của Đại sứ quán Singapore nêu các sân bay Nội Bài, Tân Sơn Nhất, Đà Nẵng, Nha Trang, Phú Quốc. Trong vòng 3 ngày trước khi đến, khách nhập thông tin hộ chiếu, chuyến bay, địa chỉ ở Việt Nam trên điện thoại, nhận mã QR để làm thủ tục nhanh hơn.

• Trang chính thức duy nhất là prearrival.immigration.gov.vn, miễn phí
• Bộ Công an cho biết giai đoạn thí điểm là tự nguyện, không bắt buộc; hãy xem thông báo mới nhất trước khi bay
• PAI không phải là xin thị thực; ai cần thị thực vẫn phải xin riêng
• Nhập sai số hộ chiếu hoặc số hiệu chuyến bay sẽ không khớp dữ liệu; hãy chụp lại màn hình kết quả

⚠ Bộ Công an đã cảnh báo có trang PAI giả mạo. Hãy cảnh giác với trang nào đòi thu tiền.

7. Các bước thực tế tại TP.HCM

• Xem quốc tịch hộ chiếu: được miễn 45 ngày hay cần e-visa
• Thỏa thuận với chủ nhà về khai báo tạm trú; mỗi lần chuyển nhà phải khai báo lại
• Đặt nhắc ngày hết hạn trên điện thoại (trước 7 ngày và 2 ngày)
• Nếu định ở lâu, chọn con đường lao động, đầu tư, thân nhân hay học tập và chuẩn bị hồ sơ với người bảo lãnh
• Hồ sơ cấp, gia hạn thẻ tạm trú do người bảo lãnh nộp tại cơ quan xuất nhập cảnh ở TP.HCM (địa chỉ xem trang thị thực của chúng tôi)
• Khai PAI trong 3 ngày trước khi đến và lưu màn hình mã QR

Tuổi Trẻ News — Overstay fines under Decree 282/2025 (up to 40 million VND) · LSVN (Báo Luật sư Việt Nam) — Phạt cơ sở lưu trú không khai báo tạm trú cho người nước ngoài từ 15/12/2025 · LSVN — Nghị quyết 44/NQ-CP miễn thị thực 45 ngày cho công dân 12 nước · Sở Nội vụ Lạng Sơn — Văn bản hợp nhất Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài (Công báo) · Tạp chí Kinh tế Tài chính — Thông tư 28/2026/TT-BTC về phí, lệ phí xuất nhập cảnh (từ 1/4/2026) · Tạp chí Quản lý Nhà nước — Điểm mới pháp luật nhập cảnh, cư trú của người nước ngoài (Luật 118/2025/QH15) · Cổng hành chính công Nghệ An — Luật số 118/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/7/2026 · Bộ Công an (MPS) — Immigration Department launches Pre-arrival Information System · Vietnam News — PAI to roll out nationwide after pilot · Singapore Embassy in Hanoi — Pre-arrival declaration for foreign travellers (25/6/2026)

Đây là thông tin chung. Luật và lệ phí thay đổi thường xuyên, hãy xác nhận với cơ quan quản lý xuất nhập cảnh, đại sứ quán hoặc chuyên gia có chuyên môn trước khi nộp hồ sơ.